عصب‌کشی دندان یا به اصطلاح علمی روت کانال تراپی (N2)، زمانی ضرورت می‌یابد که پوسیدگی از مینای دندان عبور کرده و به بخش زنده آن یعنی «پالپ» برسد؛ وضعیتی که معمولاً با درد شدید و حساسیت به نوشیدنی‌های سرد و گرم همراه است. در این فرآیند درمانی، دندانپزشک برای جلوگیری از کشیدن یا شکستن دندان، بخش‌های عفونی را تخلیه و کانال‌های ریشه را کاملاً پاکسازی و با مواد مخصوص پر می‌کند. این درمان که غالباً طی دو جلسه (شامل تخلیه در جلسه اول و ترمیم نهایی تاج در جلسه دوم) انجام می‌شود، یکی از بهترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین روش‌ها برای حفظ دندان طبیعی و رهایی از دردهای طاقت‌فرسا است. با انجام به موقع این کار، شما می‌توانید دندان خود را نجات داده و از هزینه‌های سنگین‌تر بعدی جلوگیری کنید.
پوسيدگی دندان
- A root canal treatment is a dental procedure that removes infected soft tissue (pulp) from inside your tooth
- It can help save your damaged or infected tooth.
- You may need more than one visit to your dentist or dental specialist (endodontist) for this treatment.
- You may feel some discomfort after the treatment but this usually gets better quickly.
- Without treatment, your infection may get worse and your tooth may need to be removed.
ترجمه :
عصب‌کشی یک روش درمانی دندانپزشکی است که طی آن بافت نرم عفونی داخل دندان، یعنی پالپ، برداشته می‌شود.
این درمان می‌تواند به نجات دندان آسیب‌دیده یا عفونی شما کمک کند.
ممکن است برای انجام این درمان به بیش از یک جلسه مراجعه به دندانپزشک یا متخصص درمان ریشه (اندودنتیست) نیاز داشته باشید.
بعد از درمان ممکن است کمی ناراحتی یا درد خفیف داشته باشید، اما این حالت معمولاً به‌سرعت بهتر می‌شود.
اگر درمان انجام نشود، عفونت ممکن است بدتر شود و دندان شما نیاز به کشیدن پیدا کند.
منبع : هلث دایرکت
زمانی كه خوراكی را استفاده می كنيم مقداری از آن در ميان دندان ها باقی می ماند كه برای از بين بردن آنها بايد از مسواک و نخ دندان استفاده كرد. از آنجايی كه استفاده از نخ دندان چندان رايج نيست و عموم مردم از آن استفاده نمی كنند لذا همين امر موجب می شود مقداری از غذا در بين دندان ها باقی بماند. وجود اين مواد غذايی باعث تجمع باكتری ها می شود و پس از مدت كوتاهی اين باكتری ها به توليد موادی سخت روی دندان ها و در امتداد لثه ها می پردازند كه از اين مواد سخت با عنوان پلاک ياد می شود كه اين پلاک ها عامل اصلی پوسيدگی دندان ها به شمار می روند.
با گذشت زمان اين باكتری ها به مينای دندان حمله می كنند و شروع به تخريب آن می كنند كه در اين مرحله ممكن احساس درد بروز پيدا كند. اگر در اين مرحله فرد تحت درمان قرار گيرد، متخصص با ا برداشتن بخش پوسيده دندان به ترميم می پردازد اما اگر در اين مرحله درمان صورت نگيرد باكتری ها به تاج دندان هجوم می برند و اين بخش را نيز نابود می كنند كه با از بين رفتن تاج باكتری ها به بخش زنده دندان يعنی پالپ می رسند كه گفته می شود پوسيدگی به عصب دندان رسيده است. با از بين رفتن پالپ دندان فرد با دندان درد شديدی مواجه می شود و خوردن غذا يا نوشيدنی هايی سرد يا داغ اين درد را تشديد می كنند.
عصب كشی دندان
| مرحله | توضیح | علائم | درمان |
|---|---|---|---|
| ۱. پوسیدگی مینا | باکتری‌ها به سطح مینای دندان حمله می‌کنند و شروع به تخریب آن می‌کنند. | معمولاً بدون درد | فلورایدتراپی یا ترمیم سطحی |
| ۲. پوسیدگی عاج | پوسیدگی از مینا عبور کرده و به عاج دندان می‌رسد. | حساسیت به سرد و گرم، درد خفیف | برداشتن بخش پوسیده و پر کردن دندان |
| ۳. رسیدن به پالپ | باکتری‌ها به بخش زنده دندان یعنی پالپ یا عصب می‌رسند. | درد شدید، حساسیت زیاد | درمان ریشه یا عصب‌کشی |
| ۴. عفونت پیشرفته | اگر درمان انجام نشود، عفونت به ریشه و استخوان اطراف گسترش می‌یابد. | تورم، آبسه، درد شدید | عصب‌کشی، تخلیه عفونت یا کشیدن دندان |
وقتی پالپ دندان از بين می رود، دندانپزشک برای پيشگيری از كشيدن يا شكستن دندان قسمت پوسيده را خارج می كند سپس محل آن را با موادی مخصوص پر می كند. وقتی پوسيدگی دندان سطحی باشد در يک جلسه مراجعه قسمت پوسيده شده برداشته می شود و مواد مخصوص جايگزين آن می شود اما اگر پوسيدگی به عصب رسيده باشد شرايط متفاوت است و روند درمان كمی پيچيده می شود.
زمانی كه پوسيدگی به عصب برسد برای ترميم آن داخل دندان كاملا خالی می شود و برای جلوگيری از عفونت داخل كانال های ريشه كاملا پاكسازی و تميز می شود. سپس دندانپزشک از طريق عكس راديوگرافی تشخيص می دهد كه چه تعداد از ريشه های دندان خراب هستند و بايد خارج شوند. بعد از تشخيص و خارج كردن ريشه های دندان دوباره عكس برداری می شود تا از خارج شدن ريشه ها اطمينان حاصل شود. در اين مدلی درمانی يعنی عصب كشی دندان ها معمولا فرد بايد دوبار يا به نوعی دو جلسه به دندانپزشک مراجعه كند كه در مرحله اول قسمت پوسيده دندان كاملا خارج می شود و در جلسه دوم كار ترميم دندان صورت می گيرد. بين دو جلسه عصب كشی دندان، دندانپزشک دندان را پانسمان می كند تا از شكستگی دندان جلوگيری شود كه اين پانسمان در جلسه دوم برداشته می شود. در جلسه دوم مراجعه هم بعد از پر كردن دندان، قسمت تاج دندان با آمالگام پر می شود كه به لحاظ اقتصادی قيمت پايين تری نسبت به كامپوزيت دارد.
در پايان لازم است به اين مورد اشاره شود كه N2 يا همان عصب كشی دندان يكی از بهترين روش ها جهت ترميم دندان هاست كه به لحاظ اقتصادی هم به نسبت خدمات ديگر شرايط بهتری دارد. در هر حال بهتر است با رعايت بهداشت دهان و دندان اساسا از بروز پديده هايی نظير پوسيدگی دندان جلوگيری شود تا نيازی به اقدام به عصب كشی دندان نباشد. اما با بروز پديده هايی نظير پوسيدگی، در بيشتر موارد ترميم و عصب كشی بهترين گزينه به شمار می رود.
مطالعه بیشتر: آیا سردرد و دندان درد به هم ربط دارند؟
چرا عصب‌کشی دندان (روت کانال) ضروری است؟
- مراحل و طول درمان: عصب‌کشی دندان معمولاً طی دو جلسه انجام می‌شود. در جلسه اول، بخش عفونی تخلیه شده و کانال‌های ریشه برای جلوگیری از عفونت مجدد کاملاً پاکسازی و پانسمان می‌شوند. در جلسه دوم، پانسمان برداشته شده و ترمیم نهایی تاج دندان با موادی مانند آمالگام یا کامپوزیت انجام می‌گیرد.
- درمانی مقرون‌به‌صرفه: حفظ دندان طبیعی از طریق عصب‌کشی، نسبت به از دست دادن دندان و نیاز به درمان‌های جایگزین و پرهزینه‌تر در آینده، از نظر اقتصادی بسیار به‌صرفه‌تر است.
- رهایی از درد: با خارج کردن بافت نرم عفونی داخل دندان، دردهای شدید و آزاردهنده به طور کامل از بین می‌روند و دندان برای سال‌ها حفظ می‌شود.
- نقش پیشگیری: موثرترین راه برای جلوگیری از رسیدن پوسیدگی به عصب، رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان (استفاده منظم از مسواک و نخ دندان) جهت از بین بردن پلاک‌های باکتریایی است.
مطالعه بیشتر: علت و درمان تیر کشیدن دندان روکش شده
